Ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną (zwana dalej ustawą) została uchwalona 18 lipca 2002 roku i zaczęła obowiązywać 10 marca 2003 roku (DzU z 2002 roku nr 144, poz. 1204 z późn. zm)1. Celem jej wprowadzenia była implementacja postanowień dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 roku w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego na rynku wewnętrznym (DzUrz UE L 178), zwanej dalej "dyrektywą 2000/31/WE". Ustawa transponowała do polskiego systemu prawnego wyłącznie część przepisów dyrektywy 2000/31/WE, tj. przepisy dotyczące obowiązków informacyjnych i specyficznej kategorii informacji wykorzystywanej w związku ze świadczeniem usług drogą elektroniczną2 oraz zasad odpowiedzialności tzw. pośredników w dostarczaniu informacji (ISP - Intermediary Service Providers). Ustawa nie zawiera natomiast przepisów regulujących procedurę zawierania umowy drogą elektroniczną, te znalazły się w przepisach ustawy Kodeks cywilny (DzU z 1964 roku nr 16, poz. 93, z późn. zm), zwanej dalej "kc".

Regulacja zasad ochrony danych osobowych w związku ze świadczeniem usług drogą elektroniczną znajdująca się w rozdziale 4 ustawy nawiązuje swoim zakresem przedmiotowym do przepisów dyrektywy 2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 roku dotyczącej przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej (DUrz UE L 201). Tym niemniej, przepisy ustawy nie stanowią implementacji postanowień tej dyrektywy, co wynika wprost z odnośnika nr 1 w ustawie oraz odnośnika nr 1 w ustawie Prawo telekomunikacyjne (DzU z 2004 roku nr 171, poz. 1800, z późn. zm.), zwanej dalej "pr. tel.". Ten drugi odnośnik natomiast wskazuje, że Prawo telekomunikacyjne dokonuje wdrożenia dyrektywy 2002/58/WE3.

Zakres podmiotowy ustawy

Zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy został zawarty w art. 1. Zgodnie z tym przepisem ustawa określa w rozdziałach drugim, trzecim i czwartym (kolejno):

• obowiązki usługodawcy związane ze świadczeniem usług drogą elektroniczną,
• zasady wyłączania odpowiedzialności usługodawcy z tytułu świadczenia usług drogą elektroniczną,
• zasady ochrony danych osobowych osób fizycznych korzystających z usług świadczonych drogą elektroniczną.

Pierwsze dwa punkty na pierwszy rzut oka odnoszą się zakresem podmiotowym wyłącznie do "usługodawcy", którym - zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy - jest "osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która prowadząc, chociażby ubocznie, działalność zarobkową lub zawodową świadczy usługi drogą elektroniczną". Zakres podmiotowy zastosowania ustawy okazuje się jednakże w rzeczywistości szerszy, o czym będzie mowa później. Definicja usługodawcy odpowiada zakresowo pojęciu "przedsiębiorcy" określonemu w art. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (DzU z 2003 roku nr 153, poz. 1503, z późn. zm.), jest jednak szersza niż sformułowanie "przedsiębiorca" z kc4, na co wskazuje zwrot mówiący o możliwości świadczenia usług drogą elektroniczną "chociażby ubocznie".

[...]

Autor jest doktorem prawa, wykładowcą na studiach podyplomowych "Społeczeństwo Informacyjne" Uniwersytetu Jagiellońskiego, starszym wykładowcą i kierownikiem bloku "e-administracja" w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Tarnowie. Członek Izby Adwokackiej w Krakowie, współpracuje z Kancelarią Prawną Traple Konarski Podrecki sp.j. Członek Rady Konsultacyjnej "IT w administracji".