Niezawodny serwer to taki, który pozwoli na ciągłą pracę instytucji. Nie powinny jej zatrzymać takie "błahostki" jak awaria dysku. A te zdarzają się i to dość często - w zależności od rodzaju napędu i czasu jego pracy uszkodzeniu ulega nawet kilka procent urządzeń. Jeśli więc dodatkowo taką centralną maszynę wykorzystujemy do przechowywania urzędowych dokumentów, powinniśmy skorzystać z technologii RAID (Redundant Array of Independent Disks).

Macierz dyskową najłatwiej skonfigurować podczas "świeżej" instalacji systemu, ale wtedy też trudno przewidzieć, ile dokładnie przestrzeni będziemy potrzebowali dla poszczególnych partycji. Rozwiązaniem tego problemu jest LVM (Logical Volume Manager), za pomocą którego zyskamy elastyczność w alokowaniu zasobów dyskowych. Dodatkowo w naszym artykule zaprezentujemy, jak dane zaszyfrować i tym samym zabezpieczyć przed niepowołanym dostępem (np. w wyniku kradzieży sprzętu). Wszystkie czynności przedstawimy na przykładzie systemu GNU/Linux, dystrybucji Debian.

Elastyczność i wygoda

Technologia RAID daje większe możliwości współpracy dwóch i więcej dysków zainstalowanych w komputerze. Macierze są zazwyczaj wykorzystywane do podniesienia bezpieczeństwa informacji poprzez - mówiąc ogólnie - zapisywanie ich w kilku kopiach na różnych urządzeniach. Poszczególne rodzaje RAID (patrz: ramka "Najważniejsze rodzaje macierzy RAID") różnią się sposobem zapisu danych w napędach, szybkością ich odczytu i zapisu oraz niezawodnością.

RAID może być realizowany sprzętowo lub programowo. W tym drugim przypadku nie potrzebujemy żadnego dodatkowego kontrolera, ponieważ za obsługę macierzy odpowiadać będzie system operacyjny. Dużą zaletą tego rozwiązania jest dodatkowo możliwość tworzenia macierzy mieszanych. Dzięki temu do macierzy możemy przypisywać partycje z różnych dysków, a tym samym dyski wykorzystywać do budowy różnych rodzajów macierzy. Na przykład: gdy mamy trzy dyski z dwiema partycjami każdy, to możemy uruchomić na nich zarówno RAID 5, jak i RAID 1. Pozwala to lepiej wykorzystać miejsce na dyskach i jednocześnie zoptymalizować macierze pod względem bezpieczeństwa danych.

Logicznie (nie)potrzebny

Macierz to dopiero "surowa" partycja. W Linuksie dyski po złożeniu w nią będą widoczne jako jedno urządzenie, np.
/dev/md0. Analogicznie dla dysków IDE mogłoby to być /dev/hda3 lub dla SATA i SCSI /dev/sdc2. Aby skorzystać z takiego wolumenu, należałoby go jeszcze sformatować w wybranym systemie plików.

Jeżeli jednak zależy nam na elastycznym zarządzaniu przestrzenią dyskową, powinniśmy skorzystać z LVM. Oprogramowanie to pozwala na tworzenie zagregowanych grup wolumenów (VG - Volume Group) składających się z fizycznych nośników danych (PV - Physical Volume) takich jak dyski twarde, macierze. Dopiero w ramach grupy wolumenów tworzone są logiczne "partycje wirtualne" nazywane tu LV (Logical Volume) i to dopiero je właśnie będziemy formatować (patrz: infografika "Idea budowy LVM").

Teoretycznie nie ma problemu, aby w jednej grupie wolumenów znalazła się macierz RAID 5 (np. /dev/md0) oraz dysk (np. /dev/sdd1). Nie jest to jednak wskazane, ponieważ w razie uszkodzenia dysku /dev/sdd możemy mieć kłopot z odczytaniem naszych danych z całej grupy wolumenów. Dlatego w praktyce zaleca się tworzenie woluminów tylko z macierzy (jednej lub kilku).

[...]

Autor jest administratorem systemów GNU/Linux oraz niezależnym konsultantem do spraw projektów informatycznych. Zajmuje się także marketingiem internetowym i e-biznesem dla firm.