Współczesny urzędnik, pracownik instytucji publicznej, wyposażony powinien być nie tylko w takie atrybuty jak komputer, pieczątka czy zbiór przepisów prawnych. Są one oczywiście nieodzowne przy wypełnianiu powierzonych zadań, ale potrzebą czasu jest dostęp do nowoczesnych, cyfrowych map.

Instytucje publiczne budują systemy informacji przestrzennej między innymi w zakresie wspomagania służb ratowniczych, ochrony przeciwpowodziowej, planowania przestrzennego, ochrony środowiska, zarządzania sieciami dróg. Systemy te należałoby opierać na aktualnej, wysokiej jakości cyfrowej mapie topograficznej. Powinna być ona w miarę ujednolicona pod względem zawartości i dokładności. Takie cechy spełnia jeden z najnowszych i mało znanych produktów urzędowej kartografii - cyfrowa mapa topograficzna w skali 1:10000 nazywana Bazą Danych Topograficznych (TBD).

Producentem wspomnianego rozwiązania są firmy komercyjne, działające na zlecenie Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie bądź marszałków poszczególnych województw. Dystrybucją mapy zajmuje się Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie (www.codgik.gov.pl) bądź poszczególne wojewódzkie ośrodki dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Ich adresy można znaleźć na stronach Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii w Warszawie (www.gugik.gov.pl) oraz na stronach urzędów marszałkowskich poszczególnych województw. Baza Danych Topograficznych jest zestandaryzowana. Oznacza to, że powstaje na podstawie jednej instrukcji technicznej, którą wydał Główny Urząd Geodezji i Kartografii.

Zakres informacyjny

W skład TBD wchodzą cztery komponenty: ortofotomapa, numeryczny model rzeźby terenu (NMT), baza danych topograficznych (TOPO) oraz mapa topograficzna przygotowana do wydruku (KARTO). Ortofotomapa to nic innego jak zdjęcie lotnicze w skali 1:10000. Rozmiar jednego piksela na takiej fotografii odpowiada długości 0,5 metra w Bazie Danych Topograficznych. Numeryczny model rzeźby terenu (NMT) jest zobrazowaniem trójwymiarowym rzeźby terenu. Jego dokładność wysokościowa to 1,5 metra.

Trzeci element systemu - TOPO - to cyfrowa mapa topograficzna z bazą danych w skali 1:10 000. Komponent ten składa się z kilkudziesięciu warstw tematycznych, które pokazują poszczególne elementy topografii terenu. Wśród nich są na przykład budynki z wpisaną w bazie danych funkcją (mieszkalne, przemysłowe, administracyjne), numerem adresowym i liczbą kondygnacji. Inne warstwy to: granice administracyjne, sieci dróg i kolei, lotniska, cieki wodne i zbiorniki wodne oraz warstwy z pokryciem terenu (lasy, pola uprawne, łąki). W TOPO wyróżniamy również takie obiekty jak urządzenia infrastruktury technicznej: wały, cieki, jazy, przepusty, mosty, wiadukty, nasypy, ale także wieże widokowe, wiaty, stacje benzynowe czy stacje kolejowe. Znajdziemy tam również takie elementy krajobrazu jak szlaki turystyczne, jaskinie czy też wodospady i wiele innych.

Każdy obiekt graficzny znajdujący się w komponencie TOPO ma zapisaną w bazie danych informację (w zależności od rodzaju obiektu) o jego długości, szerokości, wysokości, nośności, nazwie własnej itd. Z kolei komponent KARTO jest odpowiednio przygotowanym (zredagowanym) zapisem komponentu TOPO, pod potrzeby wydruku z drukarki lub plotera.

[...]

Autorka jest z wykształcenia kartografem, wieloletnim pracownikiem administracji samorządowej szczebla wojewódzkiego. Obecnie pełni funkcję kierownika działu ds. GIS w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego.