Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Grzegorz Sibiga

Kodeks nowych technologii

Od 1 czerwca 2017 r. obowiązuje jedna z największych nowelizacji ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Choć głównym jej celem nie były zmiany w zakresie nowych technologii, to nowe przepisy dotyczą również i tego obszaru.

Rys. B. Brosz

Przepisy dotyczące nowych technologii zawarte w ustawie z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (DzU z 2017 r., poz. 935; nowelizacja kpa) nie tworzą odrębnego elementu zmian i trudno nawet ustalić wspólne dla nich przyczyny modyfikacji. Zmiany w tym przedmiocie wprowadzono w ramach innych rozwiązań ustawowych i oprócz art. 392 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; kpa) nie zostały one nawet uzasadnione w rządowym projekcie nowelizacji kpa. Powoli praktyką legislacyjną staje się, że ustawodawca, wprowadzając nowe rozwiązania proceduralne, co ma miejsce w tym przypadku, decyduje się, niejako automatycznie, przenieść je również do obrotu elektronicznego. Ten sposób wprowadzania regulacji często sprawia, że nie są one komplementarne z dotychczasowymi przepisami dotyczącymi e-administracji, co niestety po części wystąpiło w nowelizacji kpa.

Doręczanie e-dokumentów podmiotowi publicznemu

Do najważniejszych zmian z pewnością należy dodanie art. 392 kpa, który dotyczy elektronicznego doręczania pism przez organ administracji publicznej. Według tego przepisu, jeżeli adresatem pisma jest podmiot publiczny (w rozumieniu przepisów o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, patrz: ramka „Definicja podmiotu publicznego”) będący stroną lub innym uczestnikiem postępowania, to e-dokument jest doręczany na jego elektroniczną skrzynkę podawczą (ESP). Nowy przepis jest rozwiązaniem szczególnym względem art. 391 kpa, którego stosowanie wprost wyłączono w zdaniu drugim art. 392 kpa. Nie występują zatem dodatkowe warunki określone w art. 391 kpa, od których spełnienia uzależniono e-doręczenie, tj. wniesienie e-podania przez ESP organu prowadzącego postępowanie lub akceptacja przez uczestnika takiego sposobu komunikacji (poprzez zwrócenie się uczestnika do organu o e-doręczenie lub wyrażenie przez niego na to zgody).

Przyjęte rozwiązanie wydaje się uzasadnione. Już w 2005 r. w przepisach wykonawczych do ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn. DzU z 2017 r., poz. 570; uinf) nałożono na podmioty publiczne obowiązek przyjmowania dokumentów elektronicznych za pośrednictwem ESP1. Później obowiązek ten przeniesiono na poziom uinf. Podmiotom publicznym zapewniono więc wystarczająco dużo czasu na utworzenie ESP oraz zapewnienie obsługi odbierania w ten sposób e-dokumentów. W ich przypadku odbiór poprzez ESP nie powinien być uzależniony od woli podmiotu publicznego, tak jak w przypadku innych odbiorców dokumentów (obywateli). Takie rozumienie art. 392 kpa potwierdzono również w uzasadnieniu rządowego projektu nowelizacji kpa. Według uzasadnienia zmiana ma na celu wyeliminowanie wątpliwości dotyczących interpretacji art. 391 kpa w zakresie podmiotów publicznych i zmierza do wyrażenia wprost zasady, zgodnie z którą w przypadku, gdy stroną lub innym uczestnikiem postępowania jest podmiot publiczny, doręczanie pism temu podmiotowi będzie następowało na ESP podmiotu bez wymogu uzyskania uprzedniej zgody na doręczanie pism w opisanym trybie2.

Inną konsekwencją wyłączenia stosowania art. 391 kpa jest pozbawienie podmiotów publicznych (adresatów pism) możliwości rezygnacji z doręczania im pism środkami komunikacji elektronicznej, o czym mowa w art. 391 § 1d kpa. To rozwiązanie również należy uznać za uzasadnione, ponieważ obowiązek obsługi ESP ma charakter stały, a w uinf nie przewidziano jego ograniczenia dla podmiotów publicznych. W związku z tym należałoby odpowiednio zmodyfikować treść urzędowego poświadczenia odbioru (UPO), które jest automatycznie tworzone dla nadawcy pisma w wyniku jego wniesienia na adres ESP organu prowadzącego postępowanie. W takim wypadku art. 63 § 5 pkt 2 kpa wymaga, aby w treści UPO zawarte zostało pouczenie o prawie do rezygnacji z doręczania pism środkami komunikacji elektronicznej, które przecież ze względu na treść art. 392 zdanie drugie kpa (w związku z art. 391 § 1d kpa) nie przysługuje podmiotom publicznym będącym odbiorcami pism doręczanych przez organ prowadzący postępowanie. Niewprowadzenie tej zmiany w treści UPO może wprowadzać w błąd nadawcę pisma, jeżeli jest nim podmiot publiczny. Modyfikacja treści UPO może przybrać postać informacji, że prawo do rezygnacji nie przysługuje podmiotom publicznym wnoszącym e-dokument.

Obowiązek czy fakultatywność?

Przepis art. 392 kpa odwołuje się do treści art. 16 ust. 1a uinf i w tym kontekście powtarza obowiązek podmiotów publicznych w zakresie udostępniania i zapewniania obsługi skrzynek ESP na gruncie postępowania administracyjnego. Inaczej mówiąc: każdy podmiot publiczny ma obowiązek przyjmowania pism w postępowaniu administracyjnym za pomocą swoich ESP.

[...]

Autor jest kierownikiem Zakładu Prawa Administracyjnego w Instytucie Nauk Prawnych PAN w Warszawie oraz adwokatem w kancelarii Traple, Konarski, Podrecki i Wspólnicy.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej