Janusz DygaszewiczDyrektor Centralnego Biura Spisowego GUS | Fot. Archiwum prywatne

IT w Administracji: W tym roku po raz pierwszy w Polsce spis powszechny ludności i mieszkań przeprowadzany był „bez papieru”. Jak nowości przyjmowali rachmistrze, a jak respondenci?

Janusz Dygaszewicz: Dzięki wyeliminowaniu papieru w spisie oraz zastosowaniu nowoczesnych technik zbierania danych osiągnięte zostały oszczędności rzędu 40% kosztów, jakie należałoby ponieść w przypadku spisu tradycyjnego. Rachmistrze spisowi bardzo szybko opanowali posługiwanie się terminalami, na których rejestrowali odpowiedzi na pytania spisowe. Nie zgłaszali także żadnych zastrzeżeń co do użycia i funkcjonalności tych terminali. Dla wielu rachmistrzów bardzo istotna była świadomość, że w razie niebezpieczeństwa mogą poprzez terminal uruchomić funkcję alarmu z natychmiastowym powiadomieniem kompetentnych służb. Nie mamy sygnałów o negatywnym odbiorze – w ocenie respondentów – takiej metody spisu.

Jakie wnioski dotyczące technologii i metodologii badań można wyciągnąć ze spisu przeprowadzonego nową metodą – co można zmienić, co dodać, co poprawić?

J.D.: Nowa technologia zastosowana w spisie udowodniła, że jest możliwa do zastosowania również w badaniach ankietowych. Jest tańsza, zawiera bieżące mechanizmy kontroli, co wpływa na jakość zebranego materiału, powoduje także, że mniejsze jest obciążenie respondentów, łatwiejsza i wydajniejsza jest praca rachmistrzów. Za wcześnie jest na ocenę, co można zmienić, dodać lub poprawić. Dopiero kompleksowa analiza przebiegu spisu, uwzględniająca opinię wszystkich aktorów spisu, a więc i członków terenowego aparatu spisowego, pozwoli na wyciągnięcie wniosków i ocenę możliwości ich wdrożenia.

[...]

Rozmawiał Marcin Meszczyński