Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Marcin Bieńkowski

Długowieczne dane

SPRZĘT | Taśmy magnetyczne są jedną z najstarszych wykorzystywanych do dzisiaj technologii archiwizacji danych stosowanych w systemach komputerowych. Ich najważniejsze zalety to trwałość i możliwość przechowywania ogromnych ilości danych.

Wbrew temu, co mogłoby się wydawać, pamięci taśmowe mają się dobrze i nie zostały wyparte przez nośniki optyczne, takie jak płyty DVD czy Blu-ray. Nie zastąpiły ich również moduły pamięci masowej złożone z kilku lub kilkunastu dysków twardych ani pamięci flash. Okazuje się, czego nie trzeba chyba mówić zajmującym się centrami danych administratorom, że wszystkie te rodzaje nośników danych są wykorzystywane w profesjonalnych serwerowniach i wzajemnie się uzupełniają.

Napędy taśmowe większości ludzi kojarzą się przede wszystkim z popularnymi w latach 80. i 90. ubiegłego wieku magnetofonami kasetowymi, analogowymi dyktafonami oraz nieco starszymi magnetofonami szpulowymi. Urządzenia te nie mają jednak nic wspólnego ze współczesnymi profesjonalnymi urządzeniami taśmowymi nazywanymi streamerami, wykorzystywanymi m.in. w serwerowniach. Wszystkie taśmowe urządzenia archiwizujące cechują się bardzo wysoką jakością wykonania, ogromną pojemnością - nowoczesne pojedyncze taśmy mieszczą do terabajta danych bez kompresji - oraz niemal stuprocentową niezawodnością, pozwalającą bez problemu odczytać po wielu latach zapisane na taśmach dane.

Trochę historii

Po raz pierwszy do zapisu danych taśma magnetyczna użyta została w 1951 roku w komputerze UNIVAC I. Wykorzystano wówczas medium w postaci cienkiego, szerokiego na pół cala i długiego na 1200 stóp paska metalu (brązu), pokrytego warstwą niklu. Gęstość zapisu wynosiła 128 znaków na cal, a taśma przesuwała się z szybkością 100 cali na sekundę, pozwalając na odczyt lub zapis danych z prędkością 12 800 znaków na sekundę. Na samej taśmie znajdowało się osiem ścieżek z danymi. Napęd ten o nazwie UNISERVO opracowany został przez nieistniejącą już firmę Remington Rand.

Pierwszym seryjnie produkowanym napędem taśmowym był przystosowany do pracy z komputerem IBM 701 model napędu IBM 726. Swoją premierę miał w maju 1952 roku. Wykorzystywał on nośnik-taśmę, w którym warstwę magnetyczną naniesiono na plastikowe podłoże wykonane z octanu celulozy. Na taśmie znajdowało się siedem ścieżek i, co ciekawe, streamer mógł czytać dane zarówno podczas przesuwu taśmy do przodu, jak i do tyłu. W systemie tym zastosowano również korekcję błędów wykorzystującą bity parzystości.

Biblioteki taśmowe (ang. tape library, tape jukebox), a więc systemy złożone z kilku napędów taśmowych, które automatycznie wyszukują i kompletują zasoby danych w systemie komputerowym, pojawiły się w połowie lat 50. W klasycznych systemach bibliotek taśmowych dane rzadko używane przenoszone są na wolniejsze, lecz pojemniejsze nośniki danych. Na najszybszych nośnikach przechowywane są natomiast tylko te dane, które są odczytywane i modyfikowane najczęściej.

[...]

Autor jest niezależnym dziennikarzem zajmującym się propagowaniem nauki i techniki.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Admin wITek

Admin wITek - Luty 2012

Galeria wITka   

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej