Projekt informatyzacji postępowania cywilnego powstał w Centrum Badań Problemów Prawnych i Ekonomicznych Komunikacji Elektronicznej przy Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Prace, które rozpoczęto w kwietniu 2007 r., miały na celu opracowanie teoretycznej koncepcji informatyzacji postępowania cywilnego. Badania, prowadzone równolegle w kilku zespołach, obejmowały takie zagadnienia, jak e-pisma procesowe, e-protokoły, e-doręczenia oraz e-przesłuchania. W artykule skupimy się na temacie najbliższym uczestnikom postępowania - prototypie portalu informacyjnego służącego stronom do komunikacji z sądem.

Przydatna hybryda

Prace nad portalem rozpoczęto od przeprowadzenia szczegółowych badań stanu prawnego obowiązującego w Polsce - chodziło o to, by działanie prototypu było zgodne z przepisami bądź też możliwe było zaproponowanie zmian w prawie, które umożliwiłyby uzyskanie określonej funkcjonalności. Już na tym etapie twórcy portalu uznali, że obecny porządek prawny nie pozwala na dwukierunkową komunikację między sądem a stroną postępowania. Dlatego zdecydowano, że powstaną dwie wersje portalu. W pierwszej będzie on pełnił jedynie funkcję informacyjną, w drugiej - spełniać będzie wszystkie założenia stawiane przed platformą służącą do pełnej komunikacji z sądem. Niestety, ze względów prawnych tylko pierwszą wersję portalu można było przetestować na prawdziwych sprawach z udziałem stron postępowania. Do współpracy zaproszony został Sąd Okręgowy we Wrocławiu.

Przy tworzeniu portalu wykorzystano scenariusz postępowania hybrydowego. Jego koncepcja opiera się na założeniu, że komunikacja podmiotu z sądem jest możliwa zarówno w postaci papierowej, jak i w sposób elektroniczny. Decyzję o wyborze sposobu kontaktu z sądem podejmuje strona postępowania i jest ona dla niej wiążąca na dalszych etapach postępowania. Jeżeli strona nie chce korzystać z drogi elektronicznej, może wybrać tradycyjną formę komunikacji z sądem. Co istotne, jednym z założeń modelu było to, by niekonieczne było użycie bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowalnego za pomocą kwalifikowanego certyfikatu, jako zbyt zawężające grupę odbiorców usługi.

Przygotowany przez CBKE scenariusz został przedstawiony firmom z sektora IT dla określenia możliwych warunków współpracy.

[...]

Autor jest analitykiem systemu w sektorze publicznym oraz współpracownikiem CBKE. Bierze udział w projektach związanych z informatyzacją wymiaru sprawiedliwości. Specjalizuje się w bezpieczeństwie sieci teleinformatycznych i aplikacji.