Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Małgorzata Darowska

Kierunek rozwoju rynku dronów

Samorządy coraz częściej sięgają po bezzałogowe statki powietrzne jako wsparcie w wykonywaniu swoich zadań. Uznają je za użyteczne narzędzia, które mogą zastąpić ludzi, dotrzeć tam, gdzie człowiek nie może, czy wykonać czynności bardziej precyzyjnie.

Potencjał zastosowania dronów przez administrację samorządową został dostrzeżony i poddany gruntowym analizom w ramach programu rządowego Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju Żwirko i Wigura. Rezultatem tych analiz był raport opracowany na zlecenie Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii z kwietnia 2018 pt. „Zastosowanie usług świadczonych z wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych (usługi BSP) dla wzrostu skuteczności i efektywności oraz jakości świadczenia usług publicznych przez samorząd terytorialny” (itwa.pl/h8). W raporcie bardzo precyzyjnie zostały opisane zastosowania bezzałogowych statków powietrznych (dalej: BSP) dla poszczególnych zadań własnych i zleconych. Opracowanie to zawiera też rekomendacje dotyczące sposobu organizowania przez samorządy działań związanych z dronami, a także współpracy pomiędzy samorządami w tym zakresie. Mimo krótkiego czasu, który upłynął od publikacji tego raportu, należy go uważnie czytać, gdyż już zmieniły się regulacje dotyczące wykonywania lotów oraz wykształciły się lub są w trakcie opracowywania standardy dotyczące określonych zastosowań BSP. Niemniej jednak w swej podstawowej warstwie, tj. w zakresie wykorzystania, pozostaje on aktualny.

Postęp w technologiach dronowych oraz w otoczeniu regulacyjnym rynku dronowego jest niezwykle intensywny. Wymaga to od zainteresowanych ciągłego aktualizowania wiedzy. Rynek dronowy nie tylko się rozwija, ale podlega też procesowi standaryzowania. Stopniowo wprowadzane są narzędzia do obsługi lotów bezzałogowych, w szczególności wykonywanych w trybie automatycznym i poza zasięgiem wzroku operatora (tzw. usługi U-space). Wprowadzane są też nowe regulacje prawne krajowe i unijne.

Program Żwirko i Wigura

Na poziomie rządowym wszystkie działania związane z rozwojem technologii dronowych w zastosowaniach niemilitarnych zostały skoncentrowane w ramach Programu Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju Żwirko i Wigura. Program zakłada opracowanie strategii dla obszaru lotnictwa bezzałogowego, a także zrealizowanie projektów, które mają pobudzić rozwój zastosowań dronów oraz rozwój branży. W ramach programu Ministerstwo Infrastruktury oraz Polski Instytut Ekonomiczny opracowali „Białą Księgę Bezzałogowych Statków Powietrznych. U-space – Rynek – Wizja Rozwoju” (dalej: Biała Księga), która została opublikowana 5 lutego 2019 r. (itwa.pl/ha).

Polski Instytut Ekonomiczny oszacował korzyści, jakie polska gospodarka może uzyskać dzięki upowszechnieniu zastosowań dronów. Według optymistycznego scenariusza wynoszą one 910 mld zł do 2026 r. Nie obejmuje to wzrostów związanych z rozwojem systemów zabezpieczeń (antydronowych) ani systemów zarządzania przestrzenią powietrzną i komponentów infrastruktury, które mogą te korzyści nawet podwoić. Biała Księga usystematyzowała rozproszoną wiedzę na temat rynku bezzałogowych statków powietrznych, obejmując wszystkie komponenty tworzącego się rynku dronów, tj. system do zarządzania przestrzenią powietrzną (tzw. system UTM i DTM), produkty i usługi. Zawiera również cele strategiczne oraz rekomendacje działań, zarówno dla administracji publicznej, jak i dla instytucji otoczenia biznesu, które mają służyć rozwojowi dziedziny BSP. Cele strategiczne i rekomendacje zawarte w Białej Księdze stanowią podstawę do prowadzonych obecnie prac nad strategią dla obszaru lotnictwa bezzałogowego i zastosowań BSP.

Centralnoeuropejski Demonstrator Dronów

W ramach Programu Żwirko i Wigura został uruchomiony program szczegółowy – Centralnoeuropejski Demonstrator Dronów (dalej: CEDD), którego podstawowym założeniem jest stworzenie warunków do testowania i wdrażania technologii dronowych oraz wypracowania standardów (rekomendacji) tych technologii i usług. Przede wszystkim CEDD umożliwia testowanie nowych, specjalistycznych rozwiązań – dronów i systemów.

Inicjatorami programu CEDD byli Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, Polska Agencja Żeglugi Powietrznej oraz Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (dalej: GZM) wraz z Ministerstwem Infrastruktury. Partnerem programu CEDD został także Morski Port Gdynia SA, który realizuje przedsięwzięcie związane z wypracowaniem standardu dla systemów antydronowych i procedur reagowania na incydenty. Projekt Portu Gdynia ma posłużyć przede wszystkim obiektom infrastruktury krytycznej, ze szczególnym uwzględnieniem portów. Ma jednak duże znaczenie nie tylko dla portów, ale też dla wszystkich instytucji zainteresowanych zabezpieczeniami antydronowymi – w tym dla samorządów bądź kontrolowanych lub nadzorowanych przez nie podmiotów. Program CEDD ma charakter pilotażowy i stanowi swego rodzaju laboratorium dla wdrażania technologii dronowych. Jego realizacja została przewidziana do roku 2020, w którym nastąpi podsumowanie działań. Będzie to też czas na przyjęcie strategii dla nowego obszaru gospodarki.

Obszar testowy i „piaskownica”

Kluczowymi elementami CEDD są obszary testowe. W ramach programu GZM wraz ze swoimi partnerami zapewnia warunki do testowania rozwiązań na jej terenie, odpowiadające wymaganiom określonym przez Urząd Lotnictwa Cywilnego i Polską Agencję Żeglugi Powietrznej. Pierwszym obszarem testowym jest teren w gminie Sławków i został on uruchomiony pod koniec sierpnia br. Testy odbywają się według scenariuszy testowych, ustalanych z Urzędem Lotnictwa Cywilnego, a także z Polską Agencją Żeglugi Powietrznej. Scenariusze to podstawowe narzędzia pozwalające na ograniczanie i eliminowanie ryzyk operacji lotniczych i są wypracowywane i standaryzowane na poziomie krajowym, europejskim i międzynarodowym (tzw. SORA).

[...]

Autorka jest radcą prawnym, pełnomocnikiem Ministra Infrastruktury ds. Bezzałogowych Statków Powietrznych i Programu Centralnoeuropejski Demonstrator Dronów.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej