Miesięcznik informatyków i menedżerów IT sektora publicznego

Katarzyna Bielińska

Technologie dla czystego powietrza

Kraków uruchamia platformę zarządzania jakością powietrza wyposażoną w narzędzia wysokorozdzielczego modelowania, a Katowice w batalii o czyste powietrze wykorzystują drony. Walka o poprawę jakości powietrza ma coraz częściej wymiar technologiczny.

Specjalny antysmogowy dron pozwala na zdalne pomiary zanieczyszczeń pod kątem spalania odpadów oraz pyłów PM10, PM2,5, PM1 – z wykorzystaniem laserowego licznika rozsianych cząstek stałych.

Jakość powietrza to dziś jeden z największych i najbardziej palących problemów cywilizacyjnych, z jakim musi sobie poradzić administracja publiczna. Zwłaszcza w naszym kraju. Jakość powietrza w polskich miastach budzi poważne zastrzeżenia. Polska zajmuje pod tym względem najniższe (obok Bułgarii) miejsce wśród krajów Unii Europejskiej. O skali problemu świadczy choćby niedawny wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE (wyrok z dnia 22 lutego 2018 r., Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, C-336/16) skazujący Polskę za naruszenie unijnych przepisów dotyczących czystego powietrza, określających wartości dopuszczalne zanieczyszczeń i progi alarmowe dla ochrony zdrowia. 

Świadomi zagrożeń 

Eksperci firmy doradczej PricewaterhouseCoopers w raporcie „Walka o lepsze powietrze. Polskie metropolie w obliczu zagrożeń ekologicznych i uciążliwości ruchu drogowego” zauważają, że w ciągu ostatnich dwóch lat gwałtownie wzrosły nie tylko obawy związane z występowaniem zjawiska smogu w polskich metropoliach, ale też społeczna świadomość zagrożeń ekologicznych dotyczących nieodpowiedniej jakości powietrza. Nic więc dziwnego, że zabiegi o poprawę stanu atmosfery stały się istotnym wyzwaniem dla urzędników wszystkich szczebli: gminnych, regionalnych i centralnych. Do podjęcia właściwych działań w tym zakresie zobowiązuje zarówno prawo krajowe, jak i obowiązująca dyrektywa 2008/50/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (DzUrz UE L 152 z 11.06.2008). 

Znowelizowane przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. DzU z 2018 r., poz. 799 ze zm.; tzw. ustawy antysmogowej) dały samorządom konkretne narzędzia do walki ze smogiem. Osiem województw już z nich skorzystało, przyjmując uchwały antysmogowe: dla miasta Krakowa oraz województwa małopolskiego, śląskiego, opolskiego, mazowieckiego, łódzkiego, dolnośląskiego i wielkopolskiego. Na podstawie tych aktów władze samorządowe mogą określać wymagania dla paliw i urządzeń grzewczych stosowanych w domach, nakazać mieszkańcom wymianę pieca w konkretnej czasowej perspektywie lub nawet – tak jak to ma miejsce w stolicy Małopolski – zakazać całkowicie używania paliw stałych.  

Działania samorządów koncentrują się jednak nie tylko na projektach związanych z wymianą i modernizacją infrastruktury grzewczej, ale także np. na tworzeniu nowych terenów zieleni czy rozwoju proekologicznego transportu publicznego. Wynikiem tych starań jest m.in. polityka związana z komunikacją zbiorową prowadzona w stolicy Dolnego Śląska, która w ostatnich latach zainwestowała w niskoemisyjną flotę autobusową setki milionów złotych. Również inteligentne systemy sterowania ruchem ITS z preferencją dla transportu publicznego, wdrożone m.in. w Katowicach, Wrocławiu czy Rzeszowie, to wyraz koncentracji urzędników na polityce sprzyjającej poprawie miejskiego klimatu. Przysłowiowa walka o czyste powietrze w miastach oprócz aspektów społeczno-ekonomicznych ma również wymiar technologiczny. To właśnie nowoczesne rozwiązania informatyczne pozwalają miastom i samorządom podejmować różne działania mające na celu poprawę jakości powietrza. 

Aplikacja do modelowania 

Liderem w wykorzystaniu nowych technologii w walce o czyste powietrze jest Kraków. To tu problem smogu jest największy w Polsce – według tegorocznego raportu Światowej Organizacji Zdrowia stolica Małopolski jest wciąż w czołówce miast europejskich o najbardziej zanieczyszczonym powietrzu, ze średniorocznym stężeniem pyłu PM10 wynoszącym 58 mikrogramów na metr sześcienny (przy liberalnej normie WHO: 40 mg/m sześcienny). Jednym z ważniejszych narzędzi, które mają wspierać urzędników w poprawie tej sytuacji w długofalowej perspektywie, jest platforma zarządzania jakością powietrza wykorzystująca narzędzia wysokorozdzielczego modelowania, uruchamiana właśnie przez krakowski magistrat. Modelowanie rozproszenia zanieczyszczeń w powietrzu atmosferycznym, polegające na wyznaczeniu przestrzennych rozkładów stężeń zanieczyszczeń na danym obszarze, jest procesem bardzo skomplikowanym od strony matematycznej. 

[...]

Autorka jest dziennikarką specjalizującą się w zagadnieniach IT.

Pełna treść artykułu jest dostępna w papierowym wydaniu pisma. Zapraszamy do składania zamówień na prenumeratę i numery archiwalne.
 
 

Polecamy

Biblioteka Informacja Publiczna

Specjalistyczne publikacje książkowe dla pracowników administracji publicznej

więcej