Od dłuższego już czasu w środowiskach zajmujących się zawodowo sieciami komputerowymi można się spotkać z nieco żartobliwym stwierdzeniem, że komputer bez podłączenia do Internetu to sprzęt o niepełnej wartości. Jest w tym całkiem dużo prawdy, bo od dostępu do sieci uzależnionych jest mnóstwo naszych codziennych obowiązków i działań - od pracy zawodowej zaczynając, a na domowym zaciszu kończąc. Dla każdego, kto używa sieci - zarówno tej wewnątrzzakładowej (intranet), jak i publicznej (Internet) - w codziennej pracy potrzebny jest pewien zasób programów pozwalających korzystać z różnych usług lub diagnozować pracę sieci. Każdy z nas na pewno spotkał się z tego typu bezpłatnymi aplikacjami - do najpopularniejszych obecnie programów należy z pewnością należy przeglądarka Firefox oraz klient pocztowy Thunderbird. Tych narzędzi jest znacznie więcej, a większość z nich to projekty typu freeware dedykowane do systemów Windows. Są wśród nich także takie, które zostały zapożyczone z Linuksa i zaadaptowane do pracy w środowisku Windows.

Kto lepszy?

Od wielu lat trwa nieprzerwany bój producentów przeglądarek internetowych o popularność ich produktów. Od czasu pojawienia się popularnego Firefoksa rynek ten zaczął przechodzić stopniowe zmiany. Według badań przeprowadzonych przez firmę Gemius darmowe oprogramowanie zdobyło miażdżącą przewagę nad komercyjnymi rywalami. Z najnowszej gałęzi Firefoksa 3.x korzysta obecnie aż 47,14% użytkowników, a z Internet Explorera z serii (7.x) zaledwie 18,84%. Statystyka jest o tyle ciekawa, że mimo znaczącej przewagi "ognisty lis" ciągle przejawia tendencje wzrostowe. Na czwartym miejscu zestawienia znajduje się inna ciekawa i, co ważne, darmowa przeglądarka - Opera z serii 9.x. Nietrudno więc zauważyć, że w grupie narzędzi internetowych aplikacje bezpłatne cieszą się ogromnym powodzeniem, lecz w ich wypadku nie tylko cena stanowi duży atut.

Okiem "wielkiego brata"

Przeglądając strony internetowe lub odbierając korespondencję elektroniczną, na ogół nie pamiętamy, jak bardzo złożone procesy towarzyszą wymianie informacji między komputerami pracującymi w sieci. Korzystając z wyspecjalizowanych aplikacji pozwalających na "podglądanie" jej pracy, możemy dokładniej przypatrzeć się komunikatom nadawanym i odbieranym przez naszą maszynę. Gdy analizator ruchu uruchomimy na hoście pełniącym funkcję bramy między dwiema sieciami, będziemy mieli możliwość śledzenia pakietów przesyłanych przez poszczególne komputery - np. z sieci lokalnej do Internetu i odwrotnie. Łatwo się domyśleć, że tego typu oprogramowanie może być bardzo pomocne administratorom w diagnostyce sieci. Jeśli jednak skorzystamy z niego w słabo zabezpieczonej sieci, w której świadomość użytkowników nie jest zbyt wysoka, taki software może okazać się bardzo groźny.

[...]

Autor jest administratorem w Centrum Badań Kosmicznych PAN w Warszawie.