rys. B. Brosz

Prawdopodobnie każdy z nas miał negatywne doświadczenia związane ze sposobem, w jaki go uczono. Nieumiejętność przekazywania wiedzy przenosi się ze szkół i uczelni w dorosłe życie zawodowe. A w nim może się okazać, że jednym z naszych zadań jest szkolenie innych. W dużej mierze zjawisko to dotyczy informatyków zatrudnionych w urzędach i firmach, którzy odpowiedzialni są nie tylko za sprawne funkcjonowanie systemu informatycznego, ale także za podnoszenie kwalifikacji pracowników. I tutaj zaczynają się problemy. Olbrzymia wiedza i doświadczenie nauczyciela rzadko bowiem przekładają się na umiejętność nauczania. Przekazywanie wiedzy nie jest zwykłym procesem kopiowania z jednego nośnika na inny. U podstaw błędów w procesie przekazywaniu wiedzy leży parę przekonań, które uparcie towarzyszą informatykowi. Kiedy się ich pozbędzie, proces nauczania przebiegać będzie sprawniej i, co ważniejsze, skuteczniej.

To, co jasne dla mnie, nie jest takie dla innych

Dla wielu osób, nie tylko informatyków, charakterystyczne jest przekonanie, że to, czym się zajmują i co dla nich oczywiste, jest jasne także dla innych. Wyobraźmy sobie, że trafiamy do lekarza i opowiadamy mu o niepokojących objawach. Lekarz, chcąc wyjaśnić, co nam dolega, opisuje skomplikowany mechanizm działania hormonów. Nic nie rozumiejąc, przytakujemy, jednak wychodzimy z gabinetu z taką samą wiedzą, z jaką weszliśmy. Lekarz z kolei jest przekonany, że przekazał odpowiednią wiedzę pacjentowi. Informatycy mogą myśleć, że jeśli powiedzą użytkownikom, jak zrobić tabele przestawne w Excelu, to użytkownicy zaczną je samodzielnie wykonywać. Tymczasem opanowanie wiedzy posługującej się własnymi zasadami oraz hermetycznym językiem nie jest zadaniem łatwym. Pozbycie się przekonania, że wszystko, o czym mówimy, jest jasne dla innych, to warunek konieczny, by zacząć nauczać innych.

Autor jest doktorem psychologii i trenerem firmy szkoleniowej Moderator , zajmującej się szkoleniami trenerskimi oraz z zakresu zarządzania, negocjacji i komunikacji.