Rys. B. Brosz

Często urzędy w swoich serwisach WWW umieszczają fora, na których odwiedzający stronę mogą wypowiedzieć się na różne tematy - z reguły związane z funkcjonowaniem danej instytucji. Jak dowodzą badania socjologiczne, internauci przekonani są, że za treści wpisów umieszczonych na portalach internetowych nie ponoszą żadnej odpowiedzialności. Często nie liczą się też z konsekwencjami swoich wypowiedzi. Uważają, że Internet jest miejscem, w którym każdy, w dowolnym czasie i formie, może głosić swoje poglądy. Dodatkowo poczucie anonimowości sprawia, że łatwiej rzucają oskarżenia pod adresem innych.

W Sieci też obowiązuje prawo

Krytyka nie może jednak przekształcać się w bezkarne obelgi, które z racji globalnego zasięgu rozpowszechnianych informacji w Sieci mogą być szczególnie dotkliwe dla krytykowanego. Jeżeli niezadowolony z rozstrzygnięcia swojej sprawy interesant umieści na forum internetowym komentarz, w którym publicznie i bezpodstawnie będzie szkalował np. prezydenta danego miasta czy też konkretnego urzędnika, wtedy dopuści się zniesławienia lub zniewagi. Takie zachowanie niewątpliwie jest naruszeniem dóbr osobistych. Nie jest tajemnicą, że tego typu wpisy mogą zaszkodzić reputacji danego urzędu.

Odpowiedzialność karna

Nie ma żadnych wątpliwości, że za treść komentarzy na forum odpowiada ich autor. Zgodnie z kodeksem karnym (art. 212 par. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku, zwany później kk - DzU nr 88, poz. 553 z późn. zm.) przestępstwo zniesławienia polega na pomówieniu innej osoby, grupy osób, instytucji, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w oczach opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego do pełnienia danego stanowiska lub wykonywania zawodu oraz działalności. Opisana sytuacja będzie miała miejsce, gdy użytkownik będzie oskarżać na forum konkretnego urzędnika, np. o niemoralny tryb życia, przyjęcie korzyści majątkowej albo drogiego prezentu w zamian za załatwienie sprawy. Za taką wypowiedź sprawcy grozi kara grzywny, ograniczenia wolności, a nawet pozbawienia wolności do jednego roku.

Z kolei znieważenie, zagrożone karą grzywny lub ograniczenia wolności, polega na obrażeniu innej osoby:

• w jej obecności,
• pod jej nieobecność, lecz publicznie,
• pod jej nieobecność, lecz w zamiarze, by zniewaga do niej dotarła.

W tym wypadku ustawodawca, gdy opisywał znamiona czynu, posłużył się zwrotem "znieważać". Określenie to należy rozumieć jako ubliżenie komuś, obraźliwe zachowanie czy obelgi. O tym, czy określony wpis na forum internetowym jest zniewagą, świadczy obiektywna ocena. Niezwykle ważną sprawą jest to, jak wpis jest odbierany, gdyż zniewagą mogą być tylko takie zachowania, które są powszechnie uznane za obelżywe, tzn. naruszają ogólnie przyjęte normy obyczajowe. Przykładowo, tego występku dopuści się internauta, który będzie obrażał urzędnika.

Należy też podkreślić, że ustawodawca przewiduje kwalifikowaną odpowiedzialność karną zarówno za zniewagi, jak i zniesławienia, popełnione za pomocą środków masowego komunikowania (art. 216 § 2 i 212 § 2 kk), których działanie sprowadza się do przekazywania rozmaitych treści - do takich mediów zalicza się m.in. Internet. Tak więc jeżeli rozgoryczony petent dopuści się omawianych występków na forum, wtedy musi liczyć się z karą pozbawienia wolności nawet do dwóch lat.

[...]

Autorka jest aplikantką radcowską oraz pracownikiem Kancelarii Radców Prawnych DAF Pieniążek i Kosoń sp. p. z siedzibą we Wrocławiu. Specjalizuje się w zakresie ochrony dóbr osobistych i prawie medycznym.